Seler-Korzeniowy
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Seler korzeniowy (Apium graveolens var. rapaceum)** – jest to odmiana selera zwyczajnego (Apium graveolens), uprawiana przede wszystkim ze względu na duży, mięsisty, jadalny korzeń, który stanowi ważny składnik kuchni wielu krajów. Roślina ta jest warzywem dwuliściennym należącym do rodziny selerowatych (Apiaceae), znanej również pod nazwą baldaszkowate.
Seler korzeniowy to roślina dwuletnia, jednak w uprawie najczęściej jest traktowana jako roślina jednoroczna, zbierana przed zakwitnięciem. Dorasta do około 30–50 cm wysokości. Posiada rozbudowany, kulisty lub nieco spłaszczony korzeń spichrzowy o średnicy od kilku do kilkunastu centymetrów, pokryty jasnobeżową, szarawą lub brunatną skórką. Korzeń ten jest twardy i mięsisty, o intensywnym aromacie i specyficznym smaku. Liście selera przypominają liście pietruszki, są pierzaste, zielone, lekko błyszczące, ząbkowane na brzegach. Kwiaty są drobne, białe lub jasnożółte, zebrane w charakterystyczne baldachy.
Seler korzeniowy pochodzi z regionów śródziemnomorskich, gdzie naturalnie rośnie seler zwyczajny na terenach wilgotnych. Współcześnie jest uprawiany na całym świecie, zwłaszcza w klimacie umiarkowanym. Roślina wymaga gleby żyznej, przepuszczalnej, bogatej w próchnicę, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego. Seler korzeniowy jest rośliną światłolubną, ale dobrze rośnie również w półcieniu. Nasiona wysiewa się zwykle wczesną wiosną, a zbiór przeprowadza się jesienią, kiedy korzenie osiągną odpowiednią wielkość i dojrzałość.
Korzeń selera jest ceniony ze względu na aromat i smak, które dodają potrawom charakterystycznej wyrazistości. Może być spożywany na surowo, jako składnik sałatek, albo gotowany, pieczony bądź duszony. Jest składnikiem zup, bulionów (np. rosołu), sosów, zapiekanek oraz puree. Seler korzeniowy stanowi dobre źródło witamin (zwłaszcza witaminy C i witamin z grupy B) oraz minerałów, takich jak potas, fosfor i żelazo.
Seler korzeniowy jest rośliną o wielu korzystnych właściwościach zdrowotnych. Zawiera błonnik pokarmowy, który korzystnie wpływa na trawienie oraz reguluje poziom cholesterolu we krwi. Ma właściwości moczopędne i przeciwzapalne, dlatego bywa stosowany wspomagająco w leczeniu schorzeń układu moczowego i nerek. Ponadto jego składniki mogą pomagać w regulacji ciśnienia krwi oraz wspierać układ odpornościowy.
Poza zastosowaniem w kuchni i medycynie naturalnej, seler korzeniowy jest również używany w kosmetyce – ekstrakty z niego wykorzystywane są w produktach pielęgnacyjnych do skóry ze względu na działanie antyoksydacyjne i nawilżające. W ogrodnictwie bywa uprawiany jako roślina towarzysząca, która może pomagać w ochronie innych warzyw przed szkodnikami.
Podsumowując, seler korzeniowy jest wszechstronnym warzywem o znaczeniu kulinarnym, dietetycznym i leczniczym, które odgrywa istotną rolę w wielu kuchniach świata, zwłaszcza w Europie i Azji. Jego uprawa i spożycie mają długą tradycję i nadal cieszą się dużą popularnością.