Seler
Wszystko o ro艣linie
Opis ro艣liny
Seler, znany naukowo jako *Apium graveolens*, to wieloletnia ro艣lina zielna z rodziny selerowatych (Apiaceae). Jest ceniony zar贸wno ze wzgl臋du na jadalne cz臋艣ci, jak i w艂a艣ciwo艣ci lecznicze. Pochodzi z obszar贸w 艣r贸dziemnomorskich, ale obecnie jest uprawiany na ca艂ym 艣wiecie, zar贸wno jako warzywo, jak i surowiec zielarski.
Seler charakteryzuje si臋 prost膮, sztywn膮 艂odyg膮 o wysoko艣ci od 30 do 60 cm, kt贸ra jest cz臋sto sp臋kana pod艂u偶nymi bruzdami. Ro艣lina posiada du偶e, pierzasto-bruzdowane li艣cie, kt贸re s膮 silnie aromatyczne. Korze艅 selera jest palowy, gruby i mi臋sisty, szczeg贸lnie w odmianach korzeniowych. Kwiaty s膮 drobne, bia艂e lub kremowobia艂e, zebrane w baldachy, kt贸re pojawiaj膮 si臋 latem. Owocem jest roz艂upka zawieraj膮ca nasiona.
Seler naturalnie wyst臋puje na obszarach Europy Po艂udniowej oraz Azji Zachodniej, jednak ze wzgl臋du na swoj膮 popularno艣膰 zosta艂 udomowiony i rozprzestrzeniony na inne kontynenty. Jest ro艣lin膮 ciep艂olubn膮, ale dobrze znosi umiarkowany klimat, dlatego jego uprawa jest popularna w Europie, Ameryce P贸艂nocnej oraz Azji. Uprawa wymaga gleby 偶yznej, pr贸chnicznej i wilgotnej oraz stanowiska s艂onecznego lub p贸艂cienistego. Seler wymaga d艂ugiego okresu wegetacji wynosz膮cego od 100 do 140 dni.
W kuchni seler wykorzystywany jest na wiele sposob贸w. Najcz臋艣ciej spo偶ywane s膮 trzy g艂贸wne cz臋艣ci ro艣liny: korze艅 (tzw. seler korzeniowy), 艂odygi (seler naciowy) oraz li艣cie. Korze艅 selera jest popularny jako sk艂adnik zup, puree czy sur贸wek. 艁odygi s膮 ch臋tnie dodawane do sa艂atek, sos贸w czy potraw duszonych. Li艣cie natomiast stosuje si臋 jako przypraw臋 lub dodatek do wywar贸w warzywnych. Seler cechuje si臋 charakterystycznym, lekko pikantnym i orze藕wiaj膮cym smakiem oraz silnym aromatem.
Seler jest niskokalorycznym warzywem, bogatym w witaminy z grupy B, witamin臋 C, a tak偶e minera艂y takie jak potas, wap艅, magnez i 偶elazo. Zawiera r贸wnie偶 b艂onnik pokarmowy, kt贸ry wspomaga trawienie. Ma w艂a艣ciwo艣ci moczop臋dne i przeciwzapalne, dlatego jego zastosowanie w medycynie naturalnej jest szerokie. Stosowany bywa w celu obni偶enia ci艣nienia krwi, poprawy funkcji nerek oraz 艂agodzenia dolegliwo艣ci trawiennych.
W艣r贸d odmian selera wyr贸偶nia si臋 trzy g艂贸wne typy: seler korzeniowy (uprawiany dla mi臋sistego korzenia), seler naciowy (z kt贸rego wykorzystuje si臋 grube, mi臋siste 艂odygi) oraz seler li艣ciowy (uprawiany g艂贸wnie dla aromatycznych li艣ci). Ka偶dy typ charakteryzuje si臋 nieco innymi wymaganiami uprawowymi i zastosowaniem kulinarnym. W hodowli zwraca si臋 uwag臋 na odporno艣膰 na choroby, zw艂aszcza na m膮czniaka i fuzarioz臋, a tak偶e na cechy takie jak szybko艣膰 wzrostu i smak. Seler jest ro艣lin膮 wymagaj膮c膮, preferuj膮c膮 sta艂膮 wilgo膰 i gleb臋 o odczynie lekko zasadowym.