Moneymaker Pomidor
Wszystko o odmianie
Opis odmiany
Moneymaker — tradycyjna odmiana pomidora (Solanum lycopersicum) o długiej historii uprawy, powszechnie uznawana za klasyczny typ pomidora stołowego. Należy do grupy odmian o roślinach indeterminowanych (pnących), które wymagają podpór i prowadzenia. Odmiana jest otwartopienna (możliwość zachowania nasion), szeroko dostępna w handlu nasiennym i popularna zarówno w uprawie amatorskiej, jak i komercyjnej, zwłaszcza w warunkach szklarniowych i tunelowych.
Pochodzenie i historia Moneymaker nie jest związane z jednym odkrywcą czy instytucją w taki sposób jak nowoczesne hybrydy; jest to klasyczna, populacyjna odmiana wprowadzona na rynek w XX wieku i szybko zyskała popularność dzięki niezawodności plonowania i wszechstronności zastosowań. W wielu krajach Europy i poza nią Moneymaker była przez dziesięciolecia jedną z najczęściej uprawianych odmian przeznaczonych do uprawy pod osłonami oraz wprost w gruncie.
Charakterystyka morfologiczna: rośliny Moneymaker są zwykle silnie rosnące, o wydłużonych pędach, wymagają palikowania lub prowadzenia przy linkach. Liście mają typ zwykły (nie karbowany), kwiaty żółte, zgrupowane w gronach. Owoce są kuliste do lekko spłaszczonych, średniej wielkości — najczęściej oceniane jako typ stołowy, o masie pojedynczego owocu przeciętnie od kilkudziesięciu do około stu gramów. Skórka jest gładka i zazwyczaj jasnoczerwona po dojrzeniu; miąższ soczysty, o zrównoważonym smaku (słodycz i kwasowość), odpowiedni do spożycia na surowo oraz do przetwarzania.
Wymagania uprawowe: Moneymaker lubi stanowiska słoneczne i gleby żyzne, próchniczne, o dobrej strukturze i odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH około 6,0–7,0). Dobrze reaguje na regularne podlewanie i zasilanie nawozami bogatymi w potas i fosfor w fazie owocowania; nadmiar azotu we wczesnej fazie może sprzyjać wzrostowi wegetatywnemu kosztem owocowania. Ze względu na typ pnący rośliny wymagają podpór, przycinania pędów bocznych (szczególnie w uprawie tunelowej) i odchwaszczania. Optymalna temperatura do wzrostu i zawiązywania owoców to warunki umiarkowanie ciepłe; odmiana wykazuje typową dla pomidorów wrażliwość na przymrozki.
Choroby i szkodniki: Moneymaker nie wyróżnia się znaczącą odpornością na współczesne patogeny, dlatego w praktyce jest podatna na powszechne choroby pomidorów, takie jak alternarioza, mączniak prawdziwy, zgnilizny i fuzariozy, jeśli panują sprzyjające warunki wilgotne i brak zabiegów ochronnych. Do typowych szkodników należą mszyce, przędziorki, mączlika szklarniowego czy gąsienice (np. stonka pomidorowa). Ochrona opiera się na profilaktyce (rotacja upraw, zdrowe sadzonki, odpowiednia wentylacja osłon), zabiegach agrotechnicznych oraz, w razie potrzeby, stosowaniu środków chemicznych lub biologicznych zgodnie z obowiązującymi zaleceniami.
Zastosowanie i cechy handlowe: owoce Moneymaker są cenione za równomierne dojrzewanie, przyzwoitą trwałość sprzedażową i atrakcyjny wygląd — cechy te sprawiły, że odmiana dobrze się sprawdzała w handlu detalicznym i na rynkach lokalnych. Smak jest uniwersalny, dlatego pomidory te używane są zarówno do spożycia na surowo (sałatki, kanapki), jak i do gotowania oraz przetwórstwa domowego (sosy, przecier). Ze względu na charakterystyczny, klasyczny profil smakowy Moneymaker bywa polecana początkującym ogrodnikom jako odmiana łatwa w uprawie i dająca przewidywalne plony.
Znaczenie w hodowli i dostępność nasion: jako stara, dobrze rozpoznawalna odmiana Moneymaker miała wpływ na preferencje konsumentów i standardy jakości owoców w XX wieku. Jest też chętnie stosowana przez amatorów do zachowania i wymiany nasion, ponieważ jest otwartopienna i pozwala na selekcję lokalnych linii. Nasiona Moneymaker są powszechnie dostępne w katalogach nasiennych, zarówno w postaci tradycyjnej, jak i od odmian przystosowanych do uprawy szklarniowej; przy wyborze warto zwrócić uwagę na opis konkretnej odmiany i ewentualne cechy odporności dodane przez współczesnych hodowców.