Boltardy Burak
Opis odmiany
Boltardy — to odmiana buraka ćwikłowego (Beta vulgaris L. var. conditiva) uprawiana przede wszystkim jako warzywo stołowe. W piśmiennictwie ogrodniczym i handlu nasionami występuje jako odmiana użytkowa ceniona za wczesność, regularny kształt korzeni i dobrą jakość smakową. Ze względu na swoje cechy Boltardy jest popularna zarówno w uprawach amatorskich, jak i w produkcji towarowej przeznaczonej na rynek świeżych warzyw i do krótkoterminowego przechowywania.
Morfologia i cechy użytkowe: korzenie odmiany Boltardy są zwykle kulisto-spłaszczone, o gładkiej, cienkiej skórce i intensywnie czerwonym, jednolitym miąższu. Miąższ cechuje się delikatną strukturą i dobrym smakiem — stosunkowo słodki, bez wyraźnej włóknistości przy zbiorach we właściwym terminie. Rozwinięta część nadziemna tworzy liście średniej wielkości z umiarkowanie wzniesionymi rozetami; ogonki liściowe mogą wykazywać zabarwienie od zielonego do czerwonego w zależności od warunków uprawy i nasłonecznienia.
Warunki uprawy i agrotechnika: Boltardy zalicza się do odmian wczesnych lub średnio wczesnych, co umożliwia siew od wczesnej wiosny do początku lata. Siew przeprowadza się na głębokość 1,5–3 cm, w rzędach w odstępach 25–30 cm; po wschodach rośliny trzeba przerzedzić do rozstawy 7–10 cm dla uzyskania pojedynczych korzeni stołowych lub pozostawić gęściej, jeśli uprawia się młode liście na sałatkę. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6–7,5), wymagając umiarkowanego podlewania i unikania nadmiaru azotu, który może sprzyjać nadmiernemu rozrostowi liści kosztem korzenia.
Plonowanie, zbiór i przechowywanie: ze względu na wczesność Boltardy daje szybkie plony — warzywa można zbierać już po kilkudziesięciu dniach (dla młodych buraczków) do około 10–12 tygodni w przypadku pełnowymiarowych korzeni. Korzenie tej odmiany dobrze znoszą transport i krótkie przechowywanie; do dłuższego magazynowania wymagają przygotowania (odcięcie liści na poziomie pędu) oraz przechowywania w warunkach chłodnych (około 0–2°C) i wilgotnych (wysoka wilgotność względna) — np. w piasku lub skrzyniach warzywnych. Przy nieodpowiednich warunkach mogą wystąpić choroby przechowalnicze i zgnilizny.
Odporność i zagrożenia: Boltardy wyróżnia się relatywną tolerancją do przedwczesnego pędzenia („wybicia w pęd”) przy wczesnych siewach, co czyni ją przydatną do wczesnej produkcji. Jak większość odmian buraka, jest jednak podatna na typowe choroby i szkodniki — mączniaka, choroby korzeni i liści spowodowane grzybami lub bakteriami, a także na uszkodzenia powodowane przez mszyce i ślimaki. Szeroko pojęta ochrona fitosanitarna oraz właściwa gospodarka glebowa redukują ryzyko strat.
Zastosowanie kulinarne i wartości odżywcze: Boltardy jest odmianą stołową przeznaczoną do spożycia na surowo (np. tarty do sałatek), gotowania, pieczenia, kiszenia oraz przetwarzania na soki. Buraki zawierają barwniki betalainowe (betaniny), witaminy (m.in. kwas foliowy, witamina C), minerały (żelazo, potas) oraz duże ilości azotanów, które wpływają na ich walory zdrowotne i smakowe. Dzięki intensywnemu zabarwieniu miąższu Boltardy jest też chętnie wykorzystywana tam, gdzie pożądany jest wyrazisty czerwony kolor potraw.
Znaczenie gospodarcze i ogrodnicze: Boltardy to jedna z popularniejszych odmian buraka ćwikłowego wśród producentów warzyw i ogrodników amatorów, ze względu na połączenie wczesności, regularnego kształtu korzeni oraz dobrej jakości kulinarnej. Nadaje się do uprawy we wszystkich typowych systemach: na polu, w pod osłonami i w uprawie na listki. Dzięki uniwersalności zastosowań i stosunkowo prostym wymaganiom uprawowym pozostaje często wybierana do bezpośredniej sprzedaży, gospodarstw przydomowych oraz do produkcji warzyw sezonowych.